Verklarende woordenlijst : V

Veel gebruikte Boeddhistische woorden en begrippen
Klik op één van de bovenstaande letters

V

Vajra zoek op dit woord

De dordje of vajra is een ritueel voorwerp van het Vajrayana dat staat voor methoden. Letterlijke vertalingen van vajra (verwant met het Engelse woord 'vigor', wat in het Nederlands 'kracht' betekent) zijn 'donderkeil' en 'diamant'.

Vajradhara zoek op dit woord

De vorm waarin de boeddha of de lama zich manifesteert wanneer hij Vajrayana-onderrichtingen geeft. Dorje Chang is de uiteindelijke bron van alle boeddhistische en tantrische lessen.

Vajrasattva zoek op dit woord

Boeddha Diamantgeest. Hij wiens wezen is als de vajra. De boeddha van de reiniging. Diamantgeestmeditatie, een van de vier Basisoefeningen, houdt in dat men al zijn onhandige, negatieve handelingen en houdingen erkent en is er op gericht de gewoontepatronen waaruit ze ontstaan definitief te verwijderen.

Vajravarahi zoek op dit woord

Rode Wijsheid. De voornaamste yidam van de Kagyu-traditie. Ze is de belichaming van wijsheid.

Vajrayana zoek op dit woord

De derde van de drie voertuigen van het boeddhisme, ook wel Mantrayana genoemd. Het boeddhisme van Tibet, Mongolië en een groot deel van het Verre Oosten. De Westerse naam is Diamantweg. Men gebruikt opeenvolgende methoden voor een snelle transformatie op basis van de motivatie en filosofie van de 'grote weg' (Mahayana). De Diamantweg kan alleen worden beoefend met authentieke transmissie, verlichte motivatie en de hoogste visie: dat alle wezens de boeddhanatuur hebben en alles volmaakt is.

Verlichting zoek op dit woord

Volledige verlichting is een toestand van verwerkelijking waarin zelfs de subtielste overblijfselen van onwetendheid over de natuur van de werkelijkheid weggewerkt zijn. Soms 'de belichaming van de 'drie kaya's' genoemd. Er zijn gradaties of niveaus van verlichting (zie Bhumi).

Verlichtingsgeest zoek op dit woord

(Tib.: Jangchub kyi sem / Skt.: Bodhichitta): basis voor de Grote Weg en de Diamantweg. De wens om voor het welzijn van alle wezens verlichting te bereiken. De voor-waardelijke (relatieve) verlichtingsgeest bestaat uit die wens, en het besluit om zich in het belang van alle wezens te vervolmaken door de zes bevrijdende handelingen. De ultieme (absolute) verlichtingsgeest is het inzicht in de onscheidbaarheid van leegte en medegevoel, spontane en moeiteloze activiteit, zonder gedachten of aarzelingen. Subject, object en handeling worden niet meer ervaren als van elkaar gescheiden. De geesteshouding van een bodhisattva.

Verwerkelijker zoek op dit woord

(Skt.: Yogi / Tib.: (mannelijk): Naljorpa, (vrouwelijk): Naljorma): boeddhistische beoefenaars die zich onafhankelijk van uiterlijke zekerheden of maatschappelijke normen vooral op het inzicht in de aard van de geest richten. In Azië waren boeddhisten monniken, leken of verwerkelijkers. Tegenwoordig in het Westen lopen de levenswijzen van de leken en de verwerkelijkers in elkaar over.

Vier Basisgedachten zoek op dit woord

ook Vier Algemene Voorbereidingen genoemd: vier gedachten die een goed begrip doen ontstaan van de basale feiten omtrent ons leven en die de geest op de dharma richten:

- de zeldzaamheid en kostbaarheid van ons huidige bestaan: dat we het kunnen gebruiken om bevrijding en verlichting te bereiken
- de vergankelijkheid: dat we deze kans nu moeten benutten
- karma, oorzaak en gevolg: dat we ons eigen leven creëren
- het feit dat verlichting de enige ware en blijvende vreugde is.

Vier Basisoefeningen zoek op dit woord

(Tib.: Chagchen Ngöndro / letterlijk: ‘Voorbereiding op het Grote Zegel’): ze omvatten de vier algemene (of ook Vier Basisgedachten) en de vier bijzondere voorbereidende oefeningen. Bij de bijzondere, de Basisoefeningen, creëer je ontelbare goede indrukken in het onderbewustzijn. Ze vormen het fundament voor het Grote Zegel. In elk van de oefeningen komen 111.111 herhalingen voor:

1. Toevlucht en de Verlichte Instelling bij de prosternaties;
2. Reinigen van leedbrengende indrukken door de Meditatie op Diamantgeest;
3. Schenken van mandala’s bij de Mandala Schenkingen;
4. Meditatie op de Leraar: de meditatie op de Lama en de linie.

Vier boeddha activiteiten zoek op dit woord

(Tib. Trin le zhi): de vier activiteiten die het actieve medegevoel van boeddha's belichamen, namelijk:

1. Kalmerend
2. Vermeerderend
3. Fascinerend
4. Beschermend

Vier hoofdscholen zoek op dit woord

of –linies van het Tibetaans boeddhisme: Kagyu (Tib. / letterlijk: ‘mondelinge transmissie’), Nyingma (Tib. / letterlijk: ‘oude stijl’), Sakya (een gebied in Tibet), Gelug (Tib. / letterlijk: ‘deugdzaam’).

Vijf paden zoek op dit woord

(Tib. Lam nga): de vijf 'paden' op de weg naar volledige verlichting zijn:

1. Het pad van verzameling. De beoefenaar richt zich hier op reiniging en de verzameling van verdienste (positieve indrukken).
2. Het pad van toepassing. Hier worden de dharmalessen toegepast waarbij de nadruk ligt op het bij de wortel afsnijden van begeerte.
3. Het pad van zien. Hier is men de kringloop van bestaan ontstegen en heeft de eerste bhumi bereikt.
4. Het pad van meditatie. De fase tussen het tweede en tiende bodhisattvaniveau.
5. Het pad van niet meer leren. Volledige verlichting. Het stadium na de tiende bhumi.

Vinaya zoek op dit woord

Boeddhistische geschriften die handelen over kloosterdiscipline en ethisch gedrag; de regels voor zedig gedrag zoals hierin beschreven.

Vipashyana zoek op dit woord

Meditatie waardoor men inzicht ontwikkelt in de natuur van de geest. Het wordt soms beschreven als analytische meditatie. Het is een van de twee types van meditatie die in alle boeddhistische tradities te vinden is; de andere is rust ontwikkelende meditatie (Shamatha Skt., Shi Ne Tib.).

Vormtoestanden zoek op dit woord

vreugdetoestand en uitstralingstoestand. Ze ontspringen aan de waarheidstoe¬stand en zijn van nut voor anderen.

Vreugdetoestand zoek op dit woord

(Tib.: Longku / Skt.: Sambhogakaya): een van de drie verlichtingstoestanden. Verlichte uitdrukking van de helderheid van de geest, zijn vrije spel en ervaring van hoogste vreugde. Deze toestand wordt ervaren wanneer de geest op het niveau van onbevreesdheid is en van daaruit zijn rijkdom aan mogelijkheden ziet. Hij toont zich vanuit de waarheidstoestand als zeer vele boeddhavormen. Gevorderde bodhisattva’s kunnen ze ontmoeten en onder¬richt van ze krijgen (zie ook tulku).

Naar boven

Evenementen/Agenda

Lezingen: Rotterdam...

04 apr tot 05 apr

Lees meer

Lama Ole Nydahl: The Source Of Happiness