Verklarende woordenlijst : G

Veel gebruikte Boeddhistische woorden en begrippen
Klik op één van de bovenstaande letters

G

Gampopa zoek op dit woord

(1079–1153): Milarepa’s belangrijkste leerling en leraar van de Eerste Karmapa, Düsum Khyenpa. Boeddha voorspelde dat Gampopa de dharma in heel Tibet zou verbreiden. Hij combineerde de Kadampa-school van Atisha met de weg van het Grote Zegel (Mahamudra). De kloostertak van de Kagyu-transmissie begint bij hem.

Over een van zijn filosofische hoofdwerken, de Jewel Ornament of Liberation, zei hij dat het lezen ervan gelijk stond aan hem ontmoeten. Dit boek legt visie en weg van de Grote Weg uit en is een uitstekende inleiding op het fundamentele onderricht.

Gau zoek op dit woord

(Tib.): een relikwieëndoosje, amulet.

Gelong zoek op dit woord

(Tib.): een gewijde monnik.

Gelugpa zoek op dit woord

(Tib.): Gelug linie, Gelug school, de Gelugpa’s (Tib. voor ‘deugdzaam’), ook ‘Geelhoed’ school: de jongste van de vier hoofdlinies van het Tibetaans boeddhisme. Deze hervormde school, die pas in de veertiende eeuw werd gesticht door Tsongkhapa, legt groot gewicht op studie van de geschriften en op de kloostertraditie. Hoewel deze school ook verscheidene tantrische transmissie heeft, rekent ze zichzelf meestal tot het Mahayana en niet tot de Diamantweg.

God zoek op dit woord

Bewoner van de minst pijnlijke van de zes bestaansrijken van samsara. De levens van goden, hoewel lang en gekenmerkt door zintuiglijk genot, eindigen in groot leed omdat ze hun toekomstige lagere wedergeboorten voorzien. Er zijn drie soorten godenrijken: het rijk van begeerte, het rijk van vorm en het vormloze rijk.

Gompa zoek op dit woord

Letterlijk: 'mediteren'. Derde meditatiefase die volgt op het ontvangen van lessen en instructies, en de inspanning om ze te begrijpen. Gompa is de feitelijke bezigheid van oefenen in meditatie.

Gonpo zoek op dit woord

(Tib.): een beschermer. Er zijn drie soorten beschermers. 'Wereldse beschermers' (Tib.: Jigtenpa's): dit zijn niet-verlichte energievelden die in een zelf geloven. 'Door beloften gebonden beschermers' (Tib.: Damtsigpa's): deze zijn positief gepoold door hun belofte andere wezens geen leed te berokkenen. Herkenbaar aan het wijsheidsoog op hun voorhoofd zijn de 'verlichte beschermers' (Tib.: Gonpo Nagpo en Palden Lhamo/ Skr.: Mahakala's en Mahakali's, de laatste beter bekend als Shri Devi). De belangrijkste beschermers zijn directe uitstralingen van de boeddha's, de mannelijke Mahakala's en vrouwelijke Mahakali's. Bij het nemen van de boeddhistische Toevlucht waarborgen ze dat elke ervaring van de beoefenaar een onderdeel wordt van zijn weg naar verlichting.

Grenzeloosheid zoek op dit woord

onbegrensdheid: beschrijft het feit dat boeddha-activiteiten zich onbelemmerd, spontaan en moeiteloos vanuit de ruimte manifesteren.

Grote Middenweg zoek op dit woord

(Tib.: Uma Chenpo / Skt.: (Maha-)Madhyamaka): volgens de Tibetaanse indeling de hoogste van de vier filosofische scholen van het boeddhisme. Wie deze weg volgt, maakt gebruik van de logica om elke mogelijke gedachtenconstructie tot in het absurde door te trekken en de beperktheid van het conceptuele denken bloot te leggen. Men doet dit totdat het naakte bewustzijn door de ontstaande gaten doordringt, of totdat het verlangen naar een directe ervaring van de geest leidt tot meditatiebeoefening. Hoofdleer van de Gelug-school, maar ook aanwezig in de andere drie Tibetaanse boeddhistische scholen, waar het aanvullend op meditatiebeoefening wordt gebruikt.

Grote Vervolmaking zoek op dit woord

(Tib:. Dzogchen, Dzogpa Chenpo / Skt.: Maha Ati): het ultieme onderricht van de ‘oude’ ofwel Nyingma-traditie. Essentie en doel komen overeen met het Grote Zegel (Mahamudra) van de Kagyu-transmissie. Methoden en weg verschillen echter zeer.

Grote weg zoek op dit woord

(Tib.: Thegchen / Skt.: Mahayana): deelt zich in een Sutra- en Tantraweg. Op beide streeft men naar verlichting voor het welzijn van alle wezens. Op de Sutraweg wordt veel tijd besteed aan studie, onderzoek en meditatie om medegevoel en kennis te verdiepen, hetgeen vervolgens in inzicht uitmondt. De Grote Weg wordt soms ook gebruikt als synoniem van Sutra.

Grote Zegel zoek op dit woord

(Tib.: Chagchen, Chaggya Chenpo / Skt. Mahamudra): het ‘Grote Zegel’ van de verwerkelijking. Boeddha beloofde dat dit het ultieme onderricht is. Het wordt hoofdzakelijk in de Kagyu-school geleerd en leidt tot een directe ervaring van de geest. Het Grote Zegel omvat basis, weg en doel. Vertrouwend op de boeddhanatuur oefent men in het rusten in de onscheidbaarheid van belever, wat beleefd wordt en het beleven. Het resultaat zal zijn dat men de geest volkomen doet ontwaken en zijn verlichting bezegelt.

Guru Rinpoche zoek op dit woord

Letterlijk: Kostbare Leraar. Zijn eigennaam in het Tibetaans is Pema Jungne en in het Sanskriet Padmasambhava, letterlijk: de Lotusgeborene). De yogi die in de achtste eeuw de hele cyclus van het boeddhisme voor het eerst naar Tibet bracht. Hij leidde een spannend leven en verrichte talloze wonderen. Hij wordt door de drie niet-gereformeerde scholen van het Tibetaans boeddhisme - Nyingma, Sakya en Kagyu - bijzonder hoog geacht.

Guru yoga zoek op dit woord

Een van de Vier Basisoefeningen. Een meditatie waarin door visualisatie en herhaling de mediterende de zegen van de Lama en de linie ontvangt.

Gyalwa zoek op dit woord

(Tib.): hij die overwint. De eretitel van Z.H. de Karmapa.

Gyalwa Gyamtso zoek op dit woord

(Tib.): letterlijk 'Almachtige Oceaan'. Een rode, vierarmige vorm van Chenrezig, zittend in vereniging (Tib.: Yab-Yum) met Dorje Phagmo. Hij is een verschijningsvorm van Liefdevolle Ogen op het niveau van de Anuttarayoga Tantra.

Naar boven

Evenementen/Agenda

Lezingen 28 okt - 4 nov. | A'dam/Gro/Ven/Reeu/R'dam...

28 okt tot 04 nov

Lees meer

Lama Ole Nydahl: The Source Of Happiness