Verklarende woordenlijst : D

Veel gebruikte Boeddhistische woorden en begrippen
Klik op één van de bovenstaande letters

D

Dakini zoek op dit woord

Het principe van de vrouwelijke energie, die geassocieerd wordt met kennis, intelligentie en wijsheid. Letterlijk betekent het 'degene die naar het luchtruim gaat'.

Dasabhumi zoek op dit woord

De tien toestanden van bodhisattva-verwerkelijking, zie Bhumi.

Dewachen zoek op dit woord

Het reine land van de Boeddha van het Grenzeloze Licht, zie Amitabha.

Dharma zoek op dit woord

(Skt. / Tib.: Chö): de boeddhistische leer in al zijn aspecten. Dat wil zeggen zowel het onderricht als de eigen ervaring en realisatie. De diepste betekenis van het woord is 'de dingen zoals ze zijn'. Naast de vele betekenissen zijn er drie zeer belangrijk:

1. Boeddha's onderricht
2. Elk bestanddeel van een bestaansmoment, een 'ding' of verschijnsel
3. Waarheid, of ultieme werkelijkheid

Dharmadhatu zoek op dit woord

Het rijk van alle verschijnselen, de ruimte waarin alles plaatsvindt.

Dharmakaya zoek op dit woord

Waarheidstoestand. Eén van de 'trikaya' (letterlijk: drie 'lichamen'), de drie toestanden van een boeddha. Letterlijk: het lichaam van dharma. Dharmakaya is het equivalent van de ultieme waarheid en wordt ook uitgelegd als de intrinsieke leegte van de geest. Hoewel dharmakaya geen vorm kent en essentieel verschilt van activiteit, manifesteert ze toch de sambhogakaya en nirmanakaya voor het welzijn van alle voelende wezens. Het is de uiteindelijke toestand van een boeddha, voorbij alle vormen, eigenschappen en begrenzingen.

Dharmapala zoek op dit woord

(Skt. / Tib.: Chö Kyong): beschermer van de dharma. Boeddha-aspect, normaal woest in verschijning, dat beoefenaars helpt de obstakels die ze op hun weg naar verlichting tegenkomen te overwinnen, of deze verwijdert.

Dharmata zoek op dit woord

De fundamentele natuur van alle verschijnselen, de essentie van de werkelijkheid.

Dhyaniboeddha zoek op dit woord

(Skt.): de vijf dhyaniboeddha's zijn:

1. Amitabha (letterlijk: De Boeddha van het Grenzeloze Licht)
2. Akshobya
3. Amoghasiddhi
4. Ratnasambhava
5. Vairocana

Diamantweg zoek op dit woord

(Tib.: Dorje Thegpa / Skt.: Vajrayana): deel van de Grote Weg (Mahayana). Op basis van de verlichtingsgeest wordt met diep en snel werkende methoden het doel, volledige verlichting, tot de weg gemaakt. Deze weg kan alleen gevolgd worden met de instelling dat men alles beschouwt als in principe zuiver (zie ook reine visie). Synoniemen zijn Tantrayana, Mantrayana en boeddhistische Tantra.

Dolma zoek op dit woord

(Skt. / Tib.: Tara): belichaming van het medegevoel van alle boeddha's in vrouwelijke vorm.

Dorje zoek op dit woord

(Tib. / letterlijk: ‘Heer der stenen’, ‘diamant’ / Skt.: Vajra): symbool voor de onverwoestbaarheid en onwankelbaarheid die de hoogste geestestoestand, de verlichting, kenmerken. Het zo genoemde rituele voorwerp symboliseert de methoden van de Diamantweg, en ook medegevoel en vreugde (zie ook: bel).

Dorje Chang zoek op dit woord

(Skt. / Tib.: Vajradhara): de vorm waarin de boeddha of de lama zich manifesteert wanneer hij Vajrayana-onderrichtingen geeft. Dorje Chang is de uiteindelijke bron van alle boeddhistische en tantrische lessen.

Dorje Naljorma zoek op dit woord

(Tib.): rode Wijsheid. De voornaamste yidam van de Kagyu traditie. Ze is de belichaming van wijsheid.

Dorje Phagmo zoek op dit woord

(Skt. / Tib.: Vajravarahi): rode Wijsheid. De voornaamste yidam van de Kagyu traditie. Ze is de belichaming van wijsheid.

Dorje Sempa zoek op dit woord

(Skt. / Tib.: Vajrasattva): Boeddha Diamantgeest. De boeddha van de reiniging. Diamantgeestmeditatie, één van de Vier Basisoefeningen, houdt in dat men al zijn onhandige, negatieve handelingen en houdingen erkent en is er op gericht de gewoontepatronen waaruit ze ontstaan definitief te verwijderen.

Drie Juwelen zoek op dit woord

Boeddha, dharma en sangha. Alle boeddhisten nemen hier toevlucht in.

Drie verlichtingstoestanden zoek op dit woord

(Skt.: Kayas): de waarheidstoestand (Skt.: Dharmakaya) is verbonden met de ervaring van onbevreesdheid; de vreugdetoestand (Skt.: Sambhogakaya) met de ervaring van onvoorwaardelijke vreugde; en de uitstralingstoestand (Skt.: Nirmanakaya) met de ervaring van onvoorwaardelijk medegevoel. Deze drie toestanden van verlichting worden in de Guru Yoga gewekt bij de inwijdingen in lichaam, spraak en geest, en verder bij ceremoniële inwijdingen.

Drie Wortels zoek op dit woord

lama, yidam en beschermer. Zij zijn naast de Drie Juwelen een extra  toevlucht op de Diamantweg en maken een snelle verlichtingsweg mogelijk. Ze zijn de bron van zegen, verwerkelijking en bescherming.

Dzog Chen zoek op dit woord

(Skt. / Tib.: Mahasampana): de Grote Perfectie. De tantra van niet-dualiteit die beoefend wordt door volgelingen van de Nyingma linie van het Tibetaans boeddhisme.

Naar boven

Evenementen/Agenda

Lezingen: Rotterdam...

04 apr tot 05 apr

Lees meer

Lama Ole Nydahl: The Source Of Happiness