Manfred Seegers: Het belang van meditatie op de leraar

Terwijl ik de oorsprong en betekenis van de Kagyu-traditie onderzocht, ontving ik recentelijk drie bronnen waarin uitgelegd wordt dat Meditatie op de leraar of de lama (Sanskriet: Guru Yoga) belangrijk is.

Enige tijd geleden bracht Khenpo Chödrak, hoofd van het Karmapa Instituut in New Delhi, een aantal oude Indische bronnen ter sprake die handelen over het belang van Guru Yoga. Deze teksten zijn te vinden in verschillende collecties geschriften over Het Grote Zegel (Skt. Mahamudra) van diverse stichters van de Kagyu Linie. Met hulp van Jim Rheingans, van de Universiteit Hamburg, kreeg ik toegang tot deze teksten en ik wil de inhoud ervan in algemene termen delen met de lezer.

De eerste van deze teksten werd geschreven door koning Indrabodhi, die de tweede of middelste van drie gelijknamige koningen van het land Uddiyana was. Alledrie de koningen waren gerealiseerde meesters (Skt.: Mahasiddhas). Hij schreef een commentaar op de lessen van de Boeddha, dat bekend is als de Sangye Nyamjor Tantra (Skt.: Buddhasamayoga). Hierin schreef hij dat van alle manieren om een inwijding te ontvangen Guru Yoga de beste en meest diepgaande was. Hij legde uit dat bij deze beoefening een inwijding van een uiterlijke leraar niet nodig is, en dat men een inwijding kan krijgen door de verschillende lichten van de leraar in zich op te nemen.

Deze uitspraak refereert aan het zogenaamde Pad van de methode, waar men met de energie van de geest werkt. Marpa de Vertaler, een grondlegger van de Kagyu Linie, ontving deze lessen van zijn eigen leraar Naropa. Hiermee bracht koning Indrabodhi dus expliciet tot uitdrukking dat Guru Yoga de essentie is van het Pad van de methode.

Daarnaast bevat de onderricht collectie, Nyingpo Khordrug, werk van de Indiase meester Saraha. De titel van dit Grote-Zegelonderricht luidt Rang Tchinlab. Sahara legt hierin uit dat Guru Yoga de essentie is van het Pad van de Bevrijding. Ook dit is een transmissie van Marpa. Hij kreeg deze van Maitripa, één van zijn andere leraren. Dit onderricht werkt met het bewustheids- of ruimteaspect van de geest. In dit geval wordt de beoefening van Guru Yoga gegeven als de sleutel tot deze ervaring.

In zijn tekst legt Saraha deze benadering uit. Men wordt zich bewust van de kwaliteiten van de lama, bijvoorbeeld door zijn levensverhaal te bestuderen. Men gebruikt vervolgens het vertrouwen, en de ruimte en de vreugde die voortkomen uit het vertrouwen, om rechtstreeks te kijken naar de aard van de geest. Op dat moment zal men de zegen van de lama ontvangen en zal een inzicht in de aard van de geest zich ontwikkelen of verdiepen.

De derde bron is een tekst over Guru Yoga van Tilopa. Deze tekst maakt deel uit van de schatten van de grote leraar en meditatiemeester Jamgon Kongtrul Lodro Thaye: The Treasures of Teachings and Techniques for Spiritual Realization (Tib.: Gdams ngag mdzod). Hierin prijst Tilopa, de Indiase stichter van de Kagyu Linie, deze speciale oefening en de betekenis ervan in poëtische verzen.

Zo vormen de uitleg van Indrabodhi, Saraha en Tilopa de bronnen voor de Guru Yoga, die westerse boeddhisten van lama Ole Nydahl krijgen. Hij op zijn beurt kreeg ze van de Zestiende Karmapa. Aangezien deze meesters niets anders deden dan Boeddha’s leer bespreken, bewijst dit dat Boeddha zelf de beoefening van Guru Yoga heeft onderwezen als de essentie of verkorte weg naar verlichting – een pad dat de andere twee paden bevat.

Praktisch gezien betekent dit dat de opbouwfase van de Guru-Yogameditatie op de Zestiende Karmapa, waarin we ons op zijn vorm concentreren en zijn mantra reciteren, de essentie bevat van alle vormen van beoefening die werken met het systeem van de innerlijke energie. Het betekent ook dat de voltooiings- en versmeltingsfase van de meditatie de essentie bevat van alle praktijken die werken met bewustheid en inzicht. Met dit inzicht krijgen de Drie-Lichtenmeditatie en alle andere Guru-Yogameditaties diepe betekenis. Het is duidelijk dat individuele mensen, groepen en centra die deze meditatie doen een zeer snelle en krachtige ontwikkeling zullen ervaren.

Dit artikel is voor het eerst in het Nederlands verschenen in 2004 in de tweede uitgave van het magazine "Boeddhisme NU". Een publicatie van Diamantweg Boeddhisme Nederland.

Lama Ole Nydahl: The Source Of Happiness